KİLİSEYE ÇEVRİLEN TÜRK ESERLERİ

THE TURKISH MONUMENT CONVERTED INTO CHURCHES Gazi Kasım Pasha Mosque / Pécs - Hungary

Gâzi Kasım Paşa Câmii (2015)

Macaristan’ın Peçuy şehrinde yer alan eser, 1548-1552 yılları arasında Budin Beylerbeyi Gâzi Kasım Paşa tarafından yaptırılmıştır. 1776’da Avusturyalılar tarafından kiliseye dönüştürülmüş olup günümüzde de kilise olarak kullanılmaktadır. Vakıflar Genel Müdürlüğü arşivinde 1197 ve 1223 numaralı defterlerde câminin iki ayrı vakıf kaydı bulunmaktadır.

Located in the city of Pecs in Hungary, the mosque was built between 1548 and 1552 by Budin Beylerbeyi Gâzi Kasım Pasha. It was converted into a church by the Austrians in 1776 and is still used as a church today. There are two separate foundation records of the mosque in the books numbered 1197 and 1223 in the archives of the General Directorate of Foundations in Ankara.

“Gayet geniş, iç açıcı ve kalabalık cemaate sahiptir. Kubbeleri gök kubbe gibidir ki uzunluğu ve genişliği yüzer ayaktır. Bir tür sanatlı minberi, mihrabı, müezzin mahfili ve bir murassa gibi kürsüsü vardır ki diller ile anlatılmaz. Ve bir yuvarlak kubbesi var ki sanki doğramacı elinden çıkmış yüksek kubbedir ki misli meğer İstanbul’da Sultan Selim Câmii kubbesi ola. O kadar büyük kubbedir ve onun gibi dört köşe duvar üzerine oturmuş sağlam kubbedir. Kapısının sağında ve solunda yan sofaları üzerinde altı adet yüksek direkler üzerinde yedi adet nakışlı kubbeler vardır. Minâresi gayet yüksek ve bir şerefelidir.”

EVLİYÂ ÇELEBİ

GÂZİ KASIM PAŞA CAMİİ’NİN 16. YÜZYILDAKİ DURUMU (RESTİTÜSYON DENEMESİ)

Gâzi Kasım Paşa Câmii’nin restitüsyonu, eserin eski fotoğrafları, mevcut durumu, dönem örnekleri ve Evliyâ Çelebi’nin anlatımları doğrultusunda hazırlanmıştır.

Rumelindeki en büyük câmilerden olan eserin son cemaat yerinde altı sütunla taşınan yedi kubbe olduğu anlaşılmaktadır.

Kaynakça Mehmet Emin Yılmaz, Kiliseye Çevrilen Türk Eserleri – The Turkish Monuments Converted into Churches, İstanbul Fetih Cemiyeti Yayınları – 2020, s. 186-193

Macar Mimar Foerk Ernő’nün 1917 Tarihli Rölöve Çizimleri